O Olimpiadzie
Olimpiada Matematyczna to najbardziej prestiżowe zawody matematyczne dla uczniów szkół średnich w Polsce. Olimpiada jest najstarszą olimpiadą przedmiotową – pierwszy raz odbyła się w roku szkolnym 1949/1950. Uczestnicy mierzą się z zadaniami, do których rozwiązania potrzeba nieschematycznego myślenia, jak i sporej wiedzy teoretycznej.
Organizator Olimpiady
Począwszy do LXI OM zawody są organizowane przez Stowarzyszenie na rzecz Edukacji Matematycznej. Stowarzyszenie zajmuje się między innymi: Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej Stowarzyszenia.
Historia Pierwszą olimpiadę matematyczną na świecie zorganizował Związek Radziecki w 1934 roku w Leningradzie – dzisiejszym Sankt Petersburgu. W Polsce Olimpiada Matematyczna została powołana do istnienia w 1949 roku. Organizatorem było Polskie Towarzystwo Matematyczne. Pierwszym przewodniczącym Komitetu Głównego OM został profesor Stefan Starszewicz. Tematykę i poziom zadań określono nastepująco:
Zadania nie powinny w zasadzie wykraczać poza zakres matematyki szkolnej, mają jednak wymagać od ucznia większego wysiłku niż zwykłe zadania szkolne. Wybierać je nal̇eży z róż̇nych działów zachowujżc pewnż równowagę między tematami algebraiczno-arytmetycznymi a tematami geometrycznymi. Należy przede wszystkim uwzględniać zadania, które można rozwiązać różnymi metodami lub które dają pole do uogólnień bądź rozwinięć. Pierwsza Olimpiada Matematyczna, Sprawozdanie Komitetu Głównego, Warszawa 1951
Zawody wyglądały bardzo podobnie do dzisiejszych. W olimpiadzie wzięło udział 1209 osób. Pierwszy etap podzielony był na dwa szczeble:
  • szczebel A – dla uczniów klas X i XI – odbywał się przez 3 miesiące – grudzień, styczeń, luty,
  • szczebel B – dla uczniów klas VIII i IX – trwał przez 5 miesięcy – od grudnia do kwietnia.
Zawody III stopnia odbyły się w auli Państwowej Szkoły Ogólnokształcącej im. Stefana Batorego w Warszawie. Na czas zawodów uczestnicy zakwaterowani byli w schronisku przy wspomnianej szkole. Przyznano 20 tytułów laureata oraz 14 wyróżnień. Przez wiele lat zawody III stopnia trwały dwa dni, a uroczystość wręczenia nagród odbywała się kilka tygodni później. Od L OM finał trwa cztery dni – przez pierwsze dwa z nich odbywają się zawody, a ostatniego dnia jest uroczyste zakończenie. Trzeciego dnia, w czasie, gdy Komitet pracuje nad oceną rozwiązań uczestniów i przygotowaniem wyników, uczniowie biorą udział w atrakcjach, zapewnianych przez organizatora finału. Pierwsze 60 edycji Olimpiady zostało zorganizowane przez Polskie Towarzystwo Matematyczne. Począwszy od LXI OM – czyli od roku szkolnego 2009/2010 – organizatorem Olimpiady jest Stowarzyszenie na rzecz Edukacji Matematycznej. Począwszy od LII OM uczniowie otrzymują dostęp do swoich wyników punktowych. Wprowadzono również wówczas nową skalę ocen – za zadanie można uzyskać 0, 2, 5 lub 6 punktów – która obowiązuje do dziś. W 1959 roku w Rumunii odbyła się pierwsza Międzynarodowa Olimpiada Matematyczna. Wzięło w niej udział 7 krajów, w tym Polska. Reprezentacje liczyły wówczas po osiem, a nie jak dzisiaj po sześć, osób. Polska trzykrotnie organizowała Międzynarodową Olimpiadę Matematyczną. Odbyły się one:
Przebieg Olimpiady Zawody stopnia I (wstępne) polegają na samodzielnym rozwiązywaniu zadań w domu. Zadania te są w trzech seriach po cztery; rozwiązania zadań z kolejnych serii należy dostarczyć do odpowiedniego komitetu okręgowego w ustalonym terminie. Lista uczestników zakwalifikowanych do zawodów stopnia II ogłaszana jest przed końcem stycznia. Żeby zakwalifikować się do zawodów II stopnia, nie trzeba rozwiązać wszystkich zadań. Zawody stopnia II (okręgowe) odbywają się w okolicy lutego i mają formę egzaminu. Organizowane są przez komitety okręgowe (zadania są takie same w całej Polsce). Trwają dwa dni, każdego dnia jest pięć godzin na rozwiązanie trzech zadań. Zawody stopnia III (centralne) odbywają się w okolicy kwietnia. Mają formę czterodniowego wyjazdu, z czego pierwsze dwa dni poświęcone są na rozwiązywanie zadań (podobnie jak w zawodach II stopnia), a dwa następne — na różne atrakcje (w tym czasie komisja sprawdza rozwiązania). Ostatniego dnia odbywa się uroczyste zakończenie Olimpiady — ogłoszenie wyników i rozdanie nagród.
Co daje Olimpiada? Udział w finale Olimpiady Matematycznej daje: Laureaci mają zapewniony wstęp bez egzaminu na jeszcze większą liczbę wydziałów niż finaliści. Prócz tego sześcioro najlepszych stanowi delegację polską na Międzynarodową Olimpiadę Matematyczną, a kilkoro następnych — na Środkowoeuropejską Olimpiadę Matematyczną i Zawody Matematyczne Państw Bałtyckich. Kilkanaście najlepszych osób jedzie na dwutygodniowy obóz naukowy Olimpiady Matematycznej.